Als zo rond 1948 de 33 toeren langspeelplaat voor consumenten in de handel komt betekent dat een grote ommekeer in geluidsregistratie en weergave.
Bijna iedereen was gewend aan de 78 toeren schellakplaat die op dat moment al ruim 50 jaar bestond. Het was niet eens ongebruikelijk dat men zelfs nog platen draaide op grootvaders oude grammofoon zoals is te zien op onderstaande foto. coll. Philipsmuseum A'dam
In 1951 toen de PPI (Philips Phonografische Industrie) werd opgericht kwam Philips op de markt met 78 toeren Minigroove platen met een doorsnede van 17 cm (single formaat). De eerste exemplaren waren nog van schellak, maar men ging al snel over op Vinylite�.
Het voordeel van Minigrooveplaten of Langspeelplaten ten opzichte van de gangbare 78 toeren Normaalplaten: Minigroove platen 78 en 33 1/3 toeren Normaalplaten 78 toeren
1. Langere speelduur 1. Korte speelduur (25cm=max. 4 min./30 cm=max. 7 min.)
2. Van praktisch onbreekbaar kunststof 2. Breekbaar gemaakt van Schellak
3. Bijna ruisvrije weergave 3. Kans op ruis door gebruik van stalen naalden
4. NIET GESCHIKT VOOR STALEN NAALDEN! TIP: Komt u dus een platenspeler tegen met een zogeheten "kantelbare" naald, is dus de rode kleur voor 33, 45 en 78 toeren Minigroove platen en de groene kleur voor de 78 toeren schellak ofwel Normaalplaten! Draai dus nooit een vinylplaat met een naald voor Normaalplaten, de naald zal de groef dan onherstelbaar beschadigen! Doorsnee 17 cm kunnen tot 5 tot 7 minuten per plaatkant spelen!
Natuurlijk werd er ook al in het tijdperk van de 78 toerenplaten door fabrikanten ge�xperimenteerd met platen met verlengde speelduur door bijvoorbeeld de groef smaller te maken. Daarvoor had je dan weer speciale naalden nodig, kortom het blijft toch behelpen.
Zo had bijv. Telefunken platen met verlengde speelduur (doorsnee 30 cm) tot 10 minuten per plaatzijde en geschikt voor stalen naalden of N naalden.
Deutsche Grammofon bracht in de 50'er jaren ook platen onder het ARCHIV label uit met "Variabele Micrograde". Ook dit soort platen kunnen het best met een M naald worden afgespeeld.
Philips maakte al sinds 1930 platenspelers al dan niet met een regelbaar toerental (75-80rpm *RPM=Revolutions Per Minute).
Vooral eind 30'er jaren was de "hoedendoosch" ofwel type 3902 razend populair en in 1941 kwam er zelfs een exemplaar met ingebouwde versterker in de handel. collectie Philipsmuseum Amsterdam C. Wendrich conservator
Na de bevrijding borduurde Philips voort met een bijna zelfde type grammofoon en kwam in 1947 op de markt met een "draagbare" radiogrammofoon de HX472A, in de volksmond ook wel "spekkoffer"genoemd. collectie John Hupse Nederlands Grammofoon Genootschap
Ook dit apparaat was alleen geschikt voor 78 toeren Normaalplaten. DE LANGSPEELPLAAT KOMT
De komst van de LP bracht nog niet echt beroering teweeg. Voorlopig werden er altijd nog meer schellakplaten geperst dan LP's.
Wel kwam Philips in 1950 met een lichtgewicht 78 toeren inbouwgrammofoon type 2978. uit de Philips catalogus 1950 (foto links en onder)
Deze was in principe al voorbereid op een snelheid van 33 1/3 toeren en werd al snel opgevolgd door type 2978M
Let op het toerental! Alleen 33 1/3 en 78 toeren!
Tevens werd in 1951 de PPI=Philips Phonografische Industrie opgericht en werd Philips behalve fabrikant van afspeel-apparatuur ook platenmaatschappij.
In 1951 bestond Philips 60 jaar en bij die gelegenheid werd er een jubileumplaat uitgebracht (klik HIER om deze te beluisteren).
Er werd een 78 toeren Schellak ofwel Normaalplaat uitgebracht maar OOK en daar gaat het op deze pagina om! een zogeheten Vinylite� 78 toeren Minigroove ook wel Microgroove plaatje genoemd.
Deze plaatjes zijn eigenlijk maar zeer kort in productie geweest, zo tussen 1951 en 1953 en werden daarna verdrongen door de 45 toeren single,
in de handel gebracht door concurrent RCA.
Dankzij de heer G.C.M. te A. beschikken we over iets meer informatie omtrent deze plaatjes en we citeren uit zijn email d.d. 12 februari 2007: "Mijn kennis reikt waarschijnlijk (iets) verder dan wat op de Minigroove (deze pagina dus *) pagina staat. Zo kan ik een kort lijstje met plaat-titels en plaatnummers voor u produceren (klik HIER voor meer informatie en het luisteren naar enkele opnames). Ook ben ik nog in het bezit van een orignele hoes (een foto van eendergelijke hoes treft u verder op aan, collectie PHGA*).
Het valt mij steeds weer op hoe moeilijk het is om precieze informatie te bekomen. Philips was en is een groot bedrijf waar men toch wel enig verstand van archievering zal hebben en dit zal dan ook voor de PPI of Phonogram gelden (tekst enigzins gewijzigd*).
Soms lijkt het er op alsof een groot deel van het verleden gewoon is weggegooid (dit is helaas maar al te waar, maar zijn er nogmensen die zich wel om dit verleden bekommeren*)."
Tot zo ver de uitstekende email van de heer G.C.M. te A. *=noot/aanvulling webmaster Minigroove pagina.
Om te testen hoe dergelijke plaatjes met een relatief hogere naalddruk dan bijvoorbeeld de 2978M zouden presteren werd er door het NatLab een HX472A uitgerust met een "lichtgewicht" opnemer met draaibaar element dus geschikt voor 78 toeren N platen en 78 toeren M platen.
Maximale naalddruk 25 gram! dus ongeveer 15 gram hoger dan de in 1950 in de handel gebrachte 2978/2978M.
Het is dus van uit technisch oogpunt interessant om een Minigroove 78 toerenplaat eens op deze machine ten gehore te brengen. HX472A geschikt voor N en M platen, collectie Philipsmuseum Amsterdam, klik hier of op plaatje om een 78 toeren Minigrooveplaat te zien en horen (videofragment � 45 seconden) Met dank aan de heer J. Hupse die het element/de weergever heeft nagekeken en het apparaat verder technisch in orde heeft gemaakt.
Het Philipsmuseum (wegens private omstandigheden helaas gesloten) is in het bezit van deze machine, echter de 78 toeren Minigrooveplaatjes zijn in het verleden door brand verloren gegaan.
Kenmerken van deze plaatjes:
Zijn even groot als een 45 toerenplaatjes, blauw/groenachtig Philips etiket, alleen afspeelbaar met elementen (weergevers) geschikt voor Langspeelplaten dus NIET met een stalen naald!, speelduur maximaal 5 tot 7 minuten per plaatkant. collectie PHGA (klik op hoes voor lijst en muziek).
Onderstaand 2 foto's (linkerfoto Minigroeven, rechterfoto Normale groeven van een 78 toeren schellakplaat) met dank aan mijn goede vriend L.V. te Z.
Misschien een beetje moelijk te zien , maar de groefsporen (overigens een grammofoonplaat heeft per plaatkant maar 釪n groef :-) op de linkerfoto zijn beduidend smaller dan die van een Normaalplaat 78 toeren op de rechterfoto.
Bij het zoeken naar deze plaatjes hebben we ook de hulp van de radio ingeroepen, in dit geval het programma 'De Hulplijn' gepresenteerd door Hans van Willigenburg op Radio Noord-Holland uitgezonden op dinsdag 13 februari 2007.
Druk op de pijl om een uitleg over deze Minigroove plaatjes te horen (tijdsduur � 7:30).
Vervolgens melden zich enkele bellers die dachten deze plaatjes te hebben.
Klik HIER om te horen hoe dit afloopt (tijdsduur � 2:30).
Helaas hadden deze bellers niet de gezochte 78 toeren Minigrooveplaatjes, maar gelukkig wel andere grammofoonplaten en ook deze zijn net als allerlei andere soorten van geluidsdragers zoals bandrecorderbanden, cassettes, 78 toeren Schellakplaten alsmede afspeel-apparatuur van harte welkom!
Kortom de zoektocht duurt voort :-) maar dankzij de heer de Git heeft het archief eindelijk 2 plaatjes in de collectie die u op de pagina met titels en plaatnummers kunt beluisteren!
Voor een (beperkt) overzicht van Minigroove 78 toeren klassieke platen waar u ook naar een opnames van de door dhr. de Git geschonken plaatjes kunt luisteren kunt u HIER klikken.
Ook zeer interessant zijn de Minigroove 78 toeren 'langspeelplaten' voor meer informatie klik HIER!
Wie dus een dergelijke plaat of een andere soort geluidsdrager/apparatuur heeft en deze af wil staan kan contact opnemen door het FORMULIER in te vullen.
Overigens is het geen probleem om deze plaatjes over te zetten op Audio CD. Altijd handig om te weten als u deze plaatjes wilt schenken.
Bedankt voor uw medewerking en bedenk dat er weer een stukje historie van het prachtige Philips bedrijf in stand wordt gehouden.
�1975-heden Philipsmuseum Amsterdam. Oprichter en conservator Claudius Wendrich. De op deze pagina's gebruikte beeldmerken zijn auteursrechtelijk beschermd en mogen zonder toestemming niet gebruikt worden op internet, drukwerken, emailcorrespondentie e.d. zoals vastgelegd in de Merkenwet 1912 en de Wet op de auteursrechten art. 31 en 32.
coll. Philipsmuseum A'dam
Doorsnee 17 cm kunnen tot 5 tot 7 minuten per plaatkant spelen!
collectie Philipsmuseum Amsterdam C. Wendrich conservator
collectie John Hupse Nederlands Grammofoon Genootschap
uit de Philips catalogus 1950 (foto links en onder)
